Dự báo về nhượng quyền kinh doanh tại Việt Nam

Nhượng quyền kinh doanh - phương thức kinh doanh được đánh giá là một trong những thành tựu lớn nhất của các nước phương Tây trong lĩnh vực thương mại đang thâm nhập vào Việt Nam trong quá trình Việt Nam mở cửa thị trường và hội nhập hơn vào nền kinh tế thế giới.

vnbrandmaker, brand maker, event, pr, marketing, franchisingMặc dù được coi là mới du nhập vào Việt Nam, song điều đáng ngạc nhiên là phương thức này đã có mặt và được áp dụng tại 70 hệ thống kinh doanh trên các lĩnh vực khác nhau, với hệ thống mạng lưới các cửa hàng hoạt động hết sức có hiệu quả trên khắp Việt Nam. Đó là kết quả của một nghiên cứu mới đây do Hệ thống Nhượng quyền thương mại thế giới thực hiện đã được Giáo sư Andrew Terry, Hiệu trưởng Trường Luật kinh doanh và Thuế thuộc Trường đại học New South Wales (Australia) công bố tại Hội thảo Nhượng quyền thương mại do Bộ Thương mại vừa tổ chức tại Hà Nội. Ông Terry đưa ra con số đó để chứng minh cho luận điểm của mình rằng, cũng như các nước đang phát triển khác, Việt Nam hoàn toàn có thể đưa vào áp dụng một cách hữu hiệu phát kiến này như là một quy luật tự nhiên của quá trình mở cửa và đổi mới nền kinh tế theo cơ chế thị trường, cũng như có thể phát triển nó một cách bài bản và đúng hướng để phục vụ mục đích tăng trưởng kinh tế và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động thương mại trong tương lai.


vnbrandmaker, brand maker, event, pr, marketing, franchisingHình thức kinh doanh của Cà phê Trung Nguyên và Công ty Bánh ngọt Kinh Đô được ông Terry đánh giá là ví dụ điển hình cho việc áp dụng khá thành công phương thức nhượng quyền kinh doanh tại Việt Nam hiện nay. Theo ông, đây có thể coi là mô hình thu nhỏ của tập đoàn kinh doanh đồ ăn nhanh nổi tiếng của Mỹ là McDonald, với đúng hình thức là nhân bản các cửa hàng bán hàng theo nguyên mẫu có sẵn thông qua việc nhượng quyền kinh doanh của công ty (có thể tạm gọi là "công ty mẹ") cho các cửa hàng ở cấp thấp hơn tại các khu vực địa lý khác nhau (là bên nhận quyền kinh doanh) để tạo thành một chuỗi phân phối. Trong đó, bên nhượng quyền kinh doanh có thể nhượng quyền phân phối các sản phẩm hoặc ở cấp cao hơn là nhượng quyền thương mại đối với phương thức kinh doanh, còn bên nhận quyền (các cửa hàng, nhà phân phối, hoặc nhà sản xuất) được độc quyền sử dụng nhãn hiệu sản phẩm, hệ thống và phương pháp hoạt động kinh doanh của bên nhượng quyền. Bên nhượng quyền sẽ cung cấp thường xuyên cơ sở hạ tầng, phương thức kinh doanh, mô hình trưng bày sản phẩm, cách thức sản xuất và chế biến sản phẩm và thậm chí là cả các hình thức đào tạo để nâng cao hiệu quả kinh doanh. Đổi lại, bên nhận quyền sẽ đóng góp cho bên nhượng quyền các khoản phí định kỳ cùng một tỷ lệ phần trăm nhất định từ doanh thu của mình theo thỏa thuận giữa hai bên. Theo ông Terry, bằng cách liên kết như vậy, cả bên nhượng và bên nhận quyền kinh doanh đều có lợi và quan trọng hơn nữa là có thể cùng hợp sức cạnh tranh với các công ty lớn trong cùng lĩnh vực hoạt động. Do đó, hình thức này rất phù hợp với Việt Nam cũng như các nước đang phát triển nói chung, vốn là những quốc gia đang rất cần tập hợp nguồn lực từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ để nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Tuy nhiên, một điều đáng quan tâm là, cũng như tất cả các phương thức kinh doanh khác đang hiện hữu trong nền kinh tế, nhượng quyền kinh doanh cũng có thể phát sinh những tác động tiêu cực tới môi trường kinh doanh nếu như nó được phát triển một cách tự do, thiếu kiểm soát và nhất là thiếu sự giám sát, quản lý từ phía Nhà nước. Chính vì lý do đó, ông Terry cũng như các chuyên gia thương mại Việt Nam đều đồng tình với quan điểm cho rằng, đã đến lúc cần xây dựng một khung pháp lý để điều chỉnh hoạt động này.

Theo ông Trương Quang Hoài Nam, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Thương mại), Ban soạn thảo Luật Thương mại sửa đổi đã và đang triển khai xây dựng một số chế định pháp lý liên quan đến phương thức kinh doanh này và đưa vào thành một chương trong Luật Thương mại sửa đổi. Nếu như được Quốc hội thông qua, đây sẽ là khuôn khổ pháp lý chính thức điều chỉnh và quy định các hoạt động cụ thể trong phương thức nhượng quyền kinh doanh tại Việt Nam trong thời gian tới.

 

Theo Đầu tư

Tháng Tám
6
2012